Close

Arglwydd Raglaw Gwent

Mae gan bob sir Arglwydd Raglaw sy’n gweithredu fel cynrychiolydd lleol Ei Mawrhydi’r Frenhines yn y sir honno.

Brigadydd Robert Aitken CBE

Penodwyd y Brigadydd Aitken gan Ei Mawrhydi’r Frenhines fel Arglwydd Raglaw Gwent ym mis Mawrth 2016. Yn flaenorol ef oedd Dirprwy Raglaw Gwent ac mae wedi byw yng Ngwent ers yn blentyn.

Yn dilyn ysgoloriaeth gorawl i Rydychen, comisiynwyd y Brigadydd Aitken i Gatrawd Frenhinol Cymru. Mae ganddo yrfa filwrol ddisglair a fu bara am 34 mlynedd ac yn ystod y cyfnod hwnnw fe dderbyniodd CBE.

Ar hyn o bryd ef yw Cyfarwyddwr Cerddoriaeth mewn Ysbytai Cymru, elusen sy’n darparu digwyddiadau cerddoriaeth fyw mewn lleoliadau gofal iechyd ledled Cymru. Mae’n briod gyda 2 fab ac yn byw ger Cwmbrân.

Sir Gwent

Mae Gwent yn sir gadw ac yn gyn sir lywodraeth leol yn ne-ddwyrain Cymru. Fe’i ffurfiwyd ar 1 Ebrill 1974, dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ac fe’i henwyd ar ôl Teyrnas Hynafol Gwent. Roedd yr awdurdod yn olynydd i sir weinyddol Sir Fynwy (gyda mân newidiadau i’r ffiniau) a bwrdeistref sirol Casnewydd

Dan Ddeddf Llywodraeth Leol (Cymru) 1994, fe ddiddymwyd Gwent ar 1 Ebrill 1996. Fodd bynnag, mae’n parhau i fod yn un o’r siroedd wedi’u cadw yng Nghymru at ddibenion seremonïol yr Is-gapteiniaeth a’r Uchel Siryddiaeth, ac mae ei enw hefyd yn parhau mewn amryw deitlau, e.e. Heddlu Gwent.

Fe rannwyd y cyn sir weinyddol yn amryw ranbarthau: Blaenau Gwent, Islwyn, Trefynwy, Casnewydd a Thorfaen. Yr awdurdodau unedol olynol yw Cyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent, Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili (gyda rhan ohono yn dod o Forgannwg Ganol), Sir Fynwy (sy’n cynnwys y 60% dwyreiniol o’r sir hanesyddol), Dinas Casnewydd a Chyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen.

Yn 2003, fe ehangodd sir gadw Gwent i gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili yn ei gyfanrwydd. Yn 2007, amcangyfrifwyd mai poblogaeth yr ardal fwy hon oedd 560,500 gan ei wneud y sir gadw fwyaf poblog yng Nghymru.

Rôl Arglwydd Raglaw ei Mawrhydi

Yr Arglwydd Raglaw yw cynrychiolydd Ei Mawrhydi’r Frenhines yng Ngwent a’i dyletswydd gyntaf a phennaf yw cynnal urddas y Goron.

Mae wedi addo ymgymryd â phob agwedd o fywyd o fewn y Sir gan gynnwys ei bywyd dinesig, gwirfoddol, busnes a chymdeithasol.

Mae Deddf Is-gapteniaethau 1997 wedi sicrhau bod Sir Gwent yn parhau i fod yn Sir gadw, hynny yw, yn un o Siroedd Cymru fel yr oeddynt yn union cyn pasio Deddf Llywodraeth Leol (Cymru) 1994.

Fel cynrychiolydd penodedig Ei Mawrhydi’r Frenhines yn y Sir, yr Arglwydd Raglaw yw prif ddinesydd y Sir ac mae’n cymryd blaenoriaeth ym mhob achlysur. Yr unig eithriadau yw achlysuron o fusnes y cyngor e.e. Defod Urddo’r Maer neu seremonïau Rhyddid.

Mae rôl yr Arglwydd Raglaw, fel y Frenhines, yn hanfodol un yn anwleidyddol.

Mae’r dyletswyddau yn niferus ac yn amrywiol ond yn fras gellir eu dosbarthu o dan y penawdau canlynol:

Trefnu ymweliadau gan aelodau o’r Teulu Brenhinol a hebrwng ymwelwyr Brenhinol.

Cynrychioli Ei Mawrhydi’r Frenhines, gan gynnwys dyletswyddau gyda’r Lluoedd Arfog a chyflwyno anrhydeddau, medalau a gwobrau penodol.

Asesu enwebiadau ar gyfer anrhydeddau, rhai personol a rhai ar gyfer Gwobr y Frenhines ar gyfer Gwasanaeth Gwirfoddol ac annod enwebiadau da ar gyfer y ddau.

Cysylltu ag unedau lleol y Llynges Frenhinol, y Lluoedd Arfog a’r Awyrlu Brenhinol a’r lluoedd cadetiaid sy’n gysylltiedig â hwy.

Mynychu seremonïau milwrol a gosod torchau ar ran Ei Mawrhydi’r Frenhines.

Fel Ceidwad y Rholiau i arwain yr Ynadaeth leol fel Cadeirydd y Pwyllgor Cynghorol ar Ynadon Heddwch.

I fod yn rhan o fywyd busnes, dinesig a chymdeithasol yn y Sir a’r sector gwirfoddol fel Llywydd neu Noddwr nifer o sefydliadau.

Mae’r Arglwydd Raglaw yn penodi nifer o Ddirprwy Raglawiaid i’w gynorthwyo gyda’i dyletswyddau ac mae ganddo gefnogaeth Clerc i’r Is-gapteiniaeth.

Ym mis Ebrill 2016, penododd Arglwydd Raglaw Ei Mawrhydi dros Went Mr Andrew Tuggey CBE fel ei Ddirprwy Arglwydd Raglaw.

Rôl y Dirprwy Arglwydd Raglaw yw gweithredu dros Arglwydd Raglaw ei Mawrhydi yn ystod ei absenoldeb o’r Sir, yn ystod cyfnodau o salwch neu gyfnodau eraill pan na all weithredu.

Ar hyn o bryd mae 27 Dirprwy Raglaw ar gyfer Gwent sy’n cynrychioli’r Arglwydd Raglaw ar ei gais yn ôl yr angen.

Contact
Contact Us
First
Last
Sending